पार्टीभित्रै छलकपट र गुटबन्दी भएको आरोप उठेपछि कांग्रेसको आन्तरिक लोकतन्त्र र आगामी निर्वाचनको तयारीमाथि प्रश्न

अमर कैनि

नेपाली कांग्रेसले राष्ट्रिय राजनीतिमा अपेक्षित सफलता हासिल गर्न नसकिरहेको अवस्थामा पार्टीभित्रै कार्यकर्ताको विश्वास, निष्पक्षता र आन्तरिक लोकतन्त्रको विषय बहसमा आएको छ। पार्टीका आन्तरिक निर्वाचनमा छलकपट, गुटबन्दी र शक्तिको दुरुपयोग भएको आरोप लागेमा त्यसले आगामी स्थानीय तहको निर्वाचनमा पार्टीको जनसमर्थन र संगठनात्मक एकतामाथि कस्तो प्रभाव पार्ला भन्ने प्रश्न उठेको छ।
लोकतान्त्रिक अभ्यास र विधिको शासनलाई आफ्नो राजनीतिक पहिचानका रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएको कांग्रेसका लागि पार्टीभित्रको निर्वाचन पनि त्यही मान्यताअनुसार सञ्चालन हुनु आवश्यक छ। तर, कार्यकर्ताले नै आफूहरूलाई निष्पक्ष प्रतिस्पर्धाको अवसर नदिइएको, उम्मेदवार छनोटमा मनोमानी गरिएको वा नेतृत्वले पक्षपात गरेको महसुस गरेमा त्यसले संगठनभित्र असन्तुष्टि बढाउन सक्छ।
पार्टीभित्र नेतृत्व चयन गर्दा सबै पक्षलाई समान अवसर दिनु, निर्वाचन प्रक्रियालाई पारदर्शी बनाउनु र असन्तुष्ट कार्यकर्ताका गुनासोको निष्पक्ष सुनुवाइ गर्नु नेतृत्वको जिम्मेवारी हो। आन्तरिक प्रतिस्पर्धालाई व्यक्तिगत प्रतिष्ठा र गुटगत स्वार्थसँग जोड्ने प्रवृत्तिले पार्टीका कार्यकर्ताबीच दूरी बढाउन सक्ने जोखिम रहन्छ।
कार्यकर्ताको असन्तुष्टि मतदातासम्म पुग्ला?
स्थानीय निर्वाचनमा पार्टीको संगठन, उम्मेदवारको छवि, स्थानीय मुद्दाप्रतिको प्रतिबद्धता र मतदातासँगको सम्बन्ध महत्त्वपूर्ण हुन्छन्। पार्टीभित्रै असन्तुष्ट रहेका कार्यकर्ताले चुनावी अभियानमा कति सक्रियता देखाउँछन् भन्ने प्रश्न पनि उत्तिकै सान्दर्भिक छ।
यदि कार्यकर्ताले पार्टीभित्र न्याय र सम्मान पाएको अनुभूति गर्न सकेनन् भने त्यसको असर संगठन परिचालनमा पर्न सक्छ। अर्कोतर्फ, नेतृत्वले गल्ती सच्याउँदै असन्तुष्ट पक्षलाई विश्वासमा लिन सकेमा संगठनात्मक एकता पुनः मजबुत बनाउने अवसर पनि रहन्छ।
यद्यपि, आन्तरिक विवादकै कारण कांग्रेसले आगामी स्थानीय निर्वाचनमा कस्तो परिणाम ल्याउँछ भन्ने निष्कर्ष अहिले नै निकाल्न सकिँदैन। त्यसका लागि स्थानीय जनमत, उम्मेदवारको लोकप्रियता, संगठनको अवस्था र चुनावी मुद्दासमेत हेर्नुपर्ने हुन्छ।
नेतृत्वसामु विश्वास पुनःस्थापनाको चुनौती
कांग्रेस नेतृत्वसामु अहिले पार्टीभित्रको असन्तुष्टि सम्बोधन गर्ने, निर्वाचन प्रक्रियाप्रति उठेका प्रश्नको जवाफ दिने र कार्यकर्तालाई संगठनप्रति जिम्मेवार बनाउने चुनौती रहेको छ। आरोप लागेका विषयमा निष्पक्ष छानबिन, प्रमाणका आधारमा निर्णय र आवश्यक परे सुधारात्मक कदम चाल्नुले नेतृत्वप्रतिको विश्वास बढाउन मद्दत गर्न सक्छ।
लोकतन्त्रको अभ्यास केवल सार्वजनिक भाषणमा सीमित हुँदैन; पार्टीको आन्तरिक व्यवहारमा पनि त्यसको प्रतिबिम्ब देखिनुपर्छ। कार्यकर्ताको मतको सम्मान, पारदर्शी निर्णय प्रक्रिया र विधिसम्मत नेतृत्व चयनले मात्र पार्टीको लोकतान्त्रिक प्रतिबद्धतालाई व्यवहारमा पुष्टि गर्न सक्छ।
अन्ततः कांग्रेसले आगामी स्थानीय निर्वाचनमा जनताको विश्वास प्राप्त गर्ने विषय पार्टीभित्रको विवाद कसरी व्यवस्थापन गर्छ, कार्यकर्ताको गुनासो कसरी सम्बोधन गर्छ र स्थानीय जनताका समस्याप्रति कति जिम्मेवार हुन्छ भन्ने कुरासँग जोडिएको छ। पार्टीभित्र उठेका आरोपको निष्पक्ष सम्बोधन र संगठनात्मक एकता कायम गर्ने प्रयासले नै आगामी राजनीतिक यात्राको दिशा निर्धारण गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ।